พลวัตการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี ทักษะแรงงาน และการปรับตัวขององค์กรต่อประสิทธิภาพองค์กรในอุตสาหกรรมยานยนต์
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี ได้แก่ เทคโนโลยีการผลิตและระบบอัตโนมัติ และการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์ ที่มีต่อการเปลี่ยนผ่านทักษะแรงงาน การปรับตัวขององค์กร และประสิทธิภาพการดำเนินงานขององค์กร รวมทั้งศึกษาบทบาทของตัวแปรสื่อกลางในความสัมพันธ์ดังกล่าว เพื่ออธิบายกลไกภายในองค์กรที่ยังได้รับการศึกษาอย่างจำกัดในวรรณกรรมเดิม ซึ่งส่วนใหญ่ยังมุ่งอธิบายอิทธิพลเชิงตรงของการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีต่อผลการดำเนินงานขององค์กร ขณะที่กลไกภายในองค์กรที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดผลกระทบดังกล่าวได้รับการตรวจสอบเชิงประจักษ์อย่างจำกัด โดยเฉพาะในบริบทอุตสาหกรรมยานยนต์ การวิจัยครั้งนี้เก็บรวบรวมข้อมูลจากบุคลากรในอุตสาหกรรมยานยนต์จำนวน 396 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์แบบจำลองสมการโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่าแบบจำลองมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดี โดยค่าดัชนีความสอดคล้องของแบบจำลองอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่ยอมรับได้ทุกค่า ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า เทคโนโลยีการผลิตและระบบอัตโนมัติ รวมถึงการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์ มีอิทธิพลเชิงบวกต่อการเปลี่ยนผ่านทักษะแรงงานและการปรับตัวขององค์กร ซึ่งทั้งสองปัจจัยมีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานขององค์กรและทำหน้าที่เป็นตัวแปรสื่อกลางในการถ่ายทอดผลของการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี โดยข้อค้นพบดังกล่าวช่วยยืนยันบทบาทของทรัพยากรและความสามารถภายในองค์กรในการเชื่อมโยงเทคโนโลยีกับผลการดำเนินงานขององค์กร
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
วรรณวิชนี ถนอมชาติ และวรรณภา ลือกิตินันท์. (2568). พลวัตการพลิกโฉมทางเทคโนโลยีต่อการจ้างงานในอุตสาหกรรมยานยนต์: การศึกษาตามแนวทางทฤษฎีฐานราก. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(2), 141–166. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hsrnj/article/view/284915
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2566). แผนยุทธศาสตร์สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2567 – 2569) (ฉบับปรับปรุง). https://www.eeco.or.th/en/performance-reports/
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2020). Robots and jobs: Evidence from US labor markets. Journal of Political Economy, 128(6), 2188–2244. https://doi.org/10.1086/705716
Autor, D. H. (2015). Why are there still so many jobs? The history and future of workplace automation. Journal of Economic Perspectives, 29(3), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.29.3.3
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands–resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285. https://doi.org/10.1037/ocp0000056
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Bharadwaj, A., El Sawy, O. A., Pavlou, P. A., & Venkatraman, N. (2013). Digital business strategy: Toward a next generation of insights. MIS Quarterly, 37(2), 471–482. https://doi.org/10.25300/MISQ/2013/37:2.3
Bresciani, S., Huarng, K. H., Malhotra, A., & Ferraris, A. (2021). Digital transformation as a springboard for product, process and business model innovation. Journal of Business Research, 128, 204–210. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.02.003
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). Guilford Press.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W. W. Norton & Company.
Calder, B. J., Phillips, L. W., & Tybout, A. M. (1981). Designing research for application. Journal of Consumer Research, 8(2), 197–207. https://doi.org/10.1086/208856
Eller, R., Alford, P., Kallmünzer, A., & Peters, M. (2020). Antecedents, consequences, and challenges of small and medium-sized enterprise digitalization. Journal of Business Research, 112, 119–127. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.03.004
Fitzgerald, M., Kruschwitz, N., Bonnet, D., & Welch, M. (2014). Embracing digital technology: A new strategic imperative. MIT Sloan Management Review, 55(2), 1–12. https://emergenceweb.com/blog/wp-content/uploads/2013/10/embracing-digital-technology.pdf
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
Guandalini, I. (2022). Sustainability through digital transformation: A systematic literature review for research guidance. Journal of Business Research, 148, 456–471. DOI: 10.1016/j.jbusres.2022.05.003
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage Publications.
Hanelt, A., Bohnsack, R., Marz, D., & Antunes Marante, C. (2021). A systematic review of the literature on digital transformation: Insights and implications for strategy and organizational change. Journal of Management Studies, 58(5), 1159–1197. https://doi.org/10.1111/joms.12639
Kane, G. C., Palmer, D., Phillips, A. N., Kiron, D., & Buckley, N. (2019). Accelerating digital innovation inside and out: Agile teams, ecosystems, and ethics. MIT Sloan Management Review, 60(4), 1–18. https://sloanreview.mit.edu/projects/accelerating-digital-innovation-inside-and-out/
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
Kraus, S., Durst, S., Ferreira, J. J., Veiga, P., Kailer, N., & Weinmann, A. (2022). Digital transformation in business and management research: An overview of the current status quo. International Journal of Information Management, 63, Article 102466. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102466
Li, L., Su, F., Zhang, W., & Mao, J. Y. (2018). Digital transformation by SME entrepreneurs: A capability perspective. Information Systems Journal, 28(6), 1129–1157. https://doi.org/10.1111/isj.12153
Nadkarni, S., & Prügl, R. (2021). Digital transformation: A review, synthesis and opportunities for future research. Management Review Quarterly, 71(2), 233–341. https://doi.org/10.1007/s11301-020-00185-7
Nambisan, S., Wright, M., & Feldman, M. (2019). The digital transformation of innovation and entrepreneurship: Progress, challenges and key themes. Research Policy, 48(8), Article 103773. https://doi.org/10.1016/j.respol.2019.03.018
OECD. (2024). OECD Digital Economy Outlook 2024 (Volume 1): Embracing the Technology Frontier. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/a1689dc5-en
Plekhanov, D., Franke, H., & Netland, T. H. (2023). Digital transformation: A review and research agenda. European Management Journal, 41(6), 821–836. https://doi.org/10.1016/j.emj.2022.09.007
Sebastian, I. M., Ross, J. W., Beath, C., Mocker, M., Moloney, K. G., & Fonstad, N. O. (2017). How big old companies navigate digital transformation. MIS Quarterly Executive, 16(3), 197–213. https://www.researchgate.net/publication/319929433_How_big_old_companies_navigate_digital_transformation
Teece, D. J. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning, 51(1), 40–49. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2017.06.007
Thailand Board of Investment. (2024). Thailand EV industry and investment promotion measures. https://www.boi.go.th/un/boi_event_detail?module=news&topic_id=134676&language=en
Turner, R. C., & Carlson, L. (2003). Indexes of item–objective congruence for multidimensional items. International Journal of Testing, 3(2), 163–171. https://doi.org/10.1207/S15327574IJT0302_5
Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda. Journal of Business Research, 122, 889–901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022
Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003
Warner, K. S. R., & Wäger, M. (2019). Building dynamic capabilities for digital transformation: An ongoing process of strategic renewal. Long Range Planning, 52(3), 326–349. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2018.12.001
Wernerfelt, B. (1984). A resource-based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180. https://doi.org/10.1002/smj.4250050207
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Harvard Business Review Press.
World Economic Forum. (2024). The global risks report 2024 (19th ed.). World Economic Forum. https://www.weforum.org/reports/global-risks-report-2024/
World Economic Forum. (2025). The future of jobs report 2025. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage.