การประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) ของการจัดการการท่องเที่ยวเกาะสีชัง ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงิน
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) ของการจัดการการท่องเที่ยวเกาะสีชัง ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงิน ระหว่างปีพ.ศ. 2563–2566 และเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์การเติบโตทางเศรษฐกิจควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากร และวิถีชีวิตชุมชนอย่างยั่งยืน โดยใช้วิธีวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และเก็บรวบรวมข้อมูลรูปแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพผ่านเครื่องมือการสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่ม และแบบสอบถาม ร่วมกับผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วน ประกอบ ไปด้วยกลุ่มผู้ให้บริการขนส่งสาธารณะ ผู้ประกอบการที่พักและการท่องเที่ยวโดยชุมชน กลุ่มผู้ประกอบการร้านค้าและผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น กลุ่มประมงและการจัดการทรัพยากรทางทะเล กลุ่มหน่วยงานท้องถิ่น และภาครัฐ และกลุ่มผู้นำ และประชาชนในพื้นที่ ผลการวิจัยพบว่าการจัดการการท่องเที่ยวเกาะสีชังภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงินสามารถสร้างผลตอบแทนทางสังคมอยู่ที่ 2.21 เท่า หมายถึงการลงทุน 1 บาทในการจัดการการท่องเที่ยวเกาะสีชัง จะสามารถสร้างมูลค่ารวมได้ 2.21 บาท และมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ 444,557,549 บาท และมีอัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุน 147.63 เท่า ผู้ได้รับประโยชน์หลักคือ ผู้ประกอบการรายย่อย ชุมชน และประมงพื้นบ้าน และหน่วยงานภาครัฐ สะท้อนว่าแนวทางการดังกล่าวมีศักยภาพในการสร้างรายได้ กระจายผลประโยชน์ ตลอดจนส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังมีข้อเสนอเชิงนโยบายออกเป็นยุทธศาสตร์หลัก 4 ด้าน ประกอบไปด้วย ยุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจและการตลาด ยุทธศาสตร์ด้านสังคมและชุมชน ยุทธศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน และยุทธศาสตร์ด้านการกำกับดูแล และการติดตามประเมินผล เพื่อเป็นแผนในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยว การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมภายใต้กรอบเศรษฐกิจสีน้ำเงินอย่างเป็นรูปธรรม
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ดนวัต สีพุธสุข วีณา ลีลาประเสริฐศิลป์ วิลาสินี ธนพิทักษ์ และบัณฑิต ทองสงฆ์. (2567). การประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) ผ่านการท่องเที่ยวชุมชน เสริมพลังความเป็นไปได้ในการแก้ปัญหาครัวเรือนยากจน. วารสารพิพัฒนสังคม, 1(2), 51-70. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/jsdrp/article/view/992
เทศบาลตำบลเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี. (2565). สถิติข้อมูลการท่องเที่ยวอำเภอเกาะสีชัง พ.ศ. 2563–2565. เทศบาลตำบลเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี.
พัชรี ปรีเปรมโมทย์ นรินทร์ เจริญพันธ์ ธนพล พุกเส็ง กัลยารัตน์ เชี่ยวชาญ จารึก สิงหปรีชา ปาริฉัตร เต็งสุวรรณ์ และวศิน ยุวนะเตมีย์. (2568). ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนของการท่องเที่ยวเชิงอาหารในจังหวัดจันทบุรี. วารสารเศรษฐศาสตร์ประยุกต์และกลยุทธ์การจัดการ, 12(1), 224-242. https://doi.org/10.56825/jaems.2025.1216233
รชฏ จันทร์น้อย. (2560). การพัฒนาตราสินค้าการท่องเที่ยวเกาะสีชังตามแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีไทย [รายงานวิจัย]. มหาวิทยาลัยบูรพา. https://digital_collect.lib.buu.ac.th/research/2563_291.pdf
วรภัทร เมฆขจร, ธีระพงษ์ ทศวัฒน์ และ พรรณรัตน์ กานต์ไกรศรี. (2567). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) กิจกรรมการพัฒนาผู้ประกอบการเชิงวัฒนธรรมอำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 14(1), 21-38. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JGNRU/article/view/266877
Corvo, L., Pastore, L., Mastrodascio, M., & Cepiku, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7), 49-86. https://doi.org/10.1108/MEDAR-05-2021-1307
Giorbelidze, M. (2025). The SROI puzzle: exploring barriers and strategies for effective social value measurement. Social Enterprise Journal, 21(2), 210-227. https://doi.org/10.1108/SEJ-03-2024-0053
Gourvenec, S., Dbouk, W., Sturt, F., & Teagle, D. A. H. (2025). Pathways to a blue economy. Current Opinion in Environmental Sustainability, 77, Article 101570. https://doi.org/10.1016/j.cosust.2025.101570
Jones, P., & Comfort, D. (2020). The COVID-19 crisis, tourism and sustainable development. Athens Journal of Tourism, 7(2), 75-86. DOI:10.30958/ajt.7-2-1
Molina, A., & Rajagopal, R. (2023). People, Planet, and Profit: Crossing the Triple Bottom Line. In Challenge-Based Learning, Research, and Innovation: Leveraging Industry, Government, and Society. Springer International Publishing.
Munthe, A. A., Nazaruddin, & Sembiring, M. T. (2024). Applying of Social Return on Investment (SROI): A Practical Review to Financial Social Value and Benefits. Jurnal Sistem Teknik Industri, 26(1), 1-10. https://doi.org/10.32734/jsti.v26i1.11250
Narwal, S., Kaur, M., Yadav, D. S., & Bast, F. (2024). Sustainable blue economy: Opportunities and challenges. Journal of Biosciences, 49(1), DOI:10.1007/s12038-023-00375-x
Nicholls, J., Lawlor, E., Neitzert, E., & Goodspeed, T. (2012). A guide to social return on investment. The Cabinet Office.
Pakkan, S., Sudhakar, C., Tripathi, S., & Rao, M. (2023). A correlation study of sustainable development goal (SDG) interactions. Quality & quantity, 57, 1937-1956. https://link.springer.com/article/10.1007/s11135-022-01443-4
Smith-Godfrey, S. (2016). Defining the Blue Economy. Maritime Affairs: Journal of the National Maritime Foundation of India, 12(1), 58–64. https://doi.org/10.1080/09733159.2016.1175131
UNWTO. (2023, May). UNWTO World Tourism Barometer and Statistical Annex. World Tourism Barometer, 21(2). https://www.e-unwto.org/doi/abs/10.18111/wtobarometereng.2023.21.1.2