การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุค BANI World  ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน  เขตภาคกลาง

พิชญาภา ยืนยาว; อารีย์ น้ำใจดี

doi:10.56825/jehds.2026.1016678

作者

พิชญาภา ยืนยาว คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
อารีย์ น้ำใจดี โรงเรียนวัดสระสี่มุม

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56825/jehds.2026.1016678

关键词:

ภาวะผู้นำทางการศึกษา, ผู้บริหารสถานศึกษา, BANI World

摘要

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุค BANI World ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตภาคกลาง ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี สำหรับวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 6 คน ด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา สำหรับวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย ได้แก่ สถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตภาคกลาง จำนวน 397 แห่ง โดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน ผู้ให้ข้อมูลได้มาโดยเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา แห่งละ 1 คน จำนวน 397 คน และครูผู้สอน แห่งละ 2 คน รวม 794 คน รวมผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 1,191 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบวัดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ใช้วิธีการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ สกัดองค์ประกอบด้วยวิธีการวิเคราะห์แกนหลัก และหมุนแกนองค์ประกอบแบบมุมฉากด้วยวิธีวาริแมกซ์

ผลการวิจัย พบว่า ภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุค BANI World ของผู้บริหารสถานศึกษาควรประกอบด้วยความสามารถในการฟื้นคืนสภาพและปรับตัวได้อย่างยืดหยุ่น การสื่อสารอย่างโปร่งใส การสร้างนวัตกรรมและการทดลอง การมีวิสัยทัศน์เชิงอนาคต การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการสร้างเครือข่ายและการมีส่วนร่วมกับทุกภาคส่วน ซึ่งคุณลักษณะดังกล่าวสะท้อนความต้องการของ ผู้บริหารสถานศึกษาในการรับมือกับความเปราะบางและความซับซ้อนของยุค BANI World มีทั้งหมด 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ภาวะผู้นำเชิงฟื้นคืนสภาพและความยืดหยุ่น 2) ภาวะผู้นำที่ใช้สัมพันธภาพและความโปร่งใส 3) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมและการทดลอง 4) ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์และการมองไปข้างหน้า 5) ภาวะผู้นำด้านดิจิทัลและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และ 6) ภาวะผู้นำในการสร้างเครือข่ายและการมีส่วนร่วม โดยมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมาตรฐานอยู่ระหว่าง 0.588-0.847 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ทุกองค์ประกอบสามารถร่วมกันอธิบายภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุค BANI World ของผู้บริหารสถานศึกษา ได้ร้อยละ 62.590 ซึ่งมีความเหมาะสม ถูกต้อง เป็นไปได้ และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการกำหนดภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุค BANI World ของผู้บริหารสถานศึกษาได้

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

参考

Angsuchoti, S., Wijitwanna, S., & Pinyopanuwat, R. (2009). Analytical statistics for social and behavioral sciences research: LISREL techniques (3rd ed.). Mission Media.

Bannasit, P. (2016). Leadership of administrators in basic education institutions that affects the development of educational quality. Academic Journal, 9(3), 1–15. [translated]

Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2005.03.002

Cascio, J. (2020). Facing the age of chaos. Smithsonian Magazine.

Fullan, M. (2001). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.

Goleman, D., Boyatzis, R., & McKee, A. (2002). Primal leadership: Realizing the power of emotional intelligence. Harvard Business School Press.

Hargreaves, A., & Fink, D. (2006). Sustainable leadership. Jossey-Bass.

Harris, A., & Jones, M. (2020). COVID 19–school leadership in disruptive times. School Leadership & Management, 40(4), 243–247. https://doi.org/10.1080/13632434.2020.1811479

Heifetz, R., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The practice of adaptive leadership. Harvard Business Press.

Henderson, N., & Milstein, M. M. (2003). Resiliency in schools: Making it happen for students and educators. Corwin Press.

Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2007). Strategic management: Competitiveness and globalization (7th ed.). Thomson/South-Western.

Johansen, B. (2020). The new leadership literacies: Thriving in a future of extreme change and ambiguity. Berrett-Koehler Publishers.

Kaiyawan, Y. (2013). Multivariate statistical analysis for research. Chulalongkorn University Press.

Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5–22. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077

Ministry of Education. (2020). Strategic plan of the Ministry of Education 2020–2022. Ministry of Education. [translated]

Office of the Education Council Secretariat. (2017a). National education plan B.E. 2560-2579 (2017-2036). Ministry of Education. [translated]

Pongsriwat, S. (2012). Leadership: Theory and practice. Expernet. [translated]

Redmond, K. (2016). Indicators of 21st century leadership skills for primary school administrators (Doctoral dissertation, Burapha University). [translated]

Runjaroen, T. (2010). Professionalism in educational organization and management. Khaofang. [translated]

Saenkham, N. (2022). Digital competence of school administrators in the present era. Journal of Educational Administration, Burapha University, 16(2), 45–58. [translated]

Sararatana, W. (2013). Leadership: Contemporary theories and perspectives. Aksaraphiphat. [translated]

Sararatana, W. (2022). Leadership: Contemporary theories and perspectives for organizational development (4th ed.). Klang Nanavittaya. [translated]

Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.

Sheninger, E. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times (2nd ed.). Corwin.

Spillane, J. P. (2006). Distributed leadership. Jossey-Bass.

UNESCO. (2020). Education: From disruption to recovery. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. https://en.unesco.org/covid19/educationresponse

Zolli, A., & Healy, A. M. (2012). Resilience: Why things bounce back. Free Press.